Fotograferen met meer gemak… dat wil toch iedereen? In deze blog leg ik je uit hoe je door een andere manier van scherpstellen aan te leren meer efficientie en dus gemak zult ervaren tijdens het fotograferen en zelfs kan leiden tot betere resultaten. Dat kan met een techniek die Back Button Focus wordt genoemd. Ook voor mij was dit even wennen, maar als snel kon ik de Back Button Focus knop niet meer wegdenken. Lees snel verder als je ook meer controle wilt hebben over de scherpte in een foto.

Wat is Back Button Focus?

Met de Back Button Focus techniek gebruik je een aparte knop, de Back Button Focus knop, om scherp te stellen. Hiervoor wordt meestal gebruik gemaakt van een knop achterop de camera, zodat je deze met je duim kunt bedienen. Omdat de camera nu niet meer automatisch bij het indrukken van de ontspanknop scherpstelt (dus vóór het maken van de foto), heb je altijd de keuze om wel of niet scherp te stellen.

Ook kan het tijd schelen wanneer het onderwerp niet geschikt is om op scherp te stellen. Hierdoor kan het focussysteem gaan zoeken “hunten”. Dit kost tijd en geeft vaak een onscherpe foto als resultaat, of de scherpte op de verkeerde plek. Dit kan frustratie opleveren, want ook jij zit niet te wachten op onscherpe foto’s toch?

Ik zal je de mogelijkheden van Back Button Focus uitleggen in dit artikel:

Waarom zou je gebruik willen maken van Back Button Focus?

Ben je nog maar net begonnen met fotografie, of de basis functies van de camera nog onder de knie moet krijgen, dan is fotograferen met Back Button Focus wellicht nog iets teveel om over na te denken. Maar wanneer je bewuster bezig bent met scherpstellen en de voor- en nadelen van de verschillende scherpstelmodi hebt ondervonden, dan kan deze techniek flink in je voordeel gaan werken.

Verschillende scherpstelmodi

Scherpstelmogelijkheden kun je over het algemeen onderverdelen in 3 modi:

  • Automatisch scherpstellen op niet bewegende onderwerpenAF-S (ONE-SHOT bij Canon)
    
In deze mode kun je de ontspanknop voor de helft indrukken om scherp te stellen op een onderwerp. Zolang je deze knop voor de helft blijft indrukken, zal de focus vergrendelen. Dit kan handig zijn wanneer je na het scherpstellen de compositie te wijzigen zonder de focus te wijzigen. Om de foto te maken druk je de ontspanknop helemaal in.
  • Automatisch scherpstellen op bewegende onderwerpen en deze blijven volgen; AF-C (AI-SERVO bij Canon)
    Ook in deze mode druk je de ontspanknop voor de helft in om scherp te stellen, alleen nu zal de camera blijven scherpstellen zolang je de knop voor de helft blijft indrukken. Je kunt nu een onderwerp blijven volgen en in- of uitzoomen terwijl de camera blijft scherpstellen. Om de foto te maken kun je weer de ontspanknop helemaal indrukken.
  • Handmatig scherpstellen; Manual (M)
    In sommige situaties, zoals in het donker, zal de camera niet kunnen scherpstellen en moet je de autofocus uitschakelen. Je kunt nu zelf handmatig scherpstellen wanneer je objectief gebruikt met een aparte scherpstelring.

Normaal gesproken kun je op de camera, of in het menu, een bepaalde scherpstelmode selecteren waarmee je wilt werken. Door gebruik te maken van de Back Button Focus knop heb je altijd direct de beschikking tot iedere mode, zonder één instelling te wijzigen. Je kunt dus altijd direct anticiperen op de situatie wanneer dat nodig is. Erg handig voor de fotograaf die regelmatig in verschillende situaties van autofocus mode wil wisselen voor de beste resultaten.

Dedicated Back Button Focus

Professionele camera’s hebben daarom vaak een aparte back button focus knop (AF-ON). Toch is het op vrijwel iedere camera mogelijk om deze functie in te stellen onder een andere knop. Gebruikelijk is om hier AE-L/AF-L knop ( of de * knop bij Canon) voor te gebruiken. Standaard wordt deze knop gebruikt om de autofocus juist (tijdelijk) te vergrendelen. Ook dit is een zeer handige functie, maar Back Button focus biedt meer mogelijkheden en heeft daarom mijn voorkeur.

Tip: stel je camera pas in op het moment dat je ermee gaat fotograferen, zodat je er meteen aan kunt wennen. Dat scheelt je een schrikmomentje als je ‘m daarna, net zoals ik, na 2 weken wilt gebruiken en het vermoeden krijgt dat er iets mis is met je camera.
#truestory #leervanmijngenantefouten #meteenhetveldin

De voordelen van Back Button focus in de praktijk

Er zijn veel voorbeelden van situaties in de praktijk waar Back Button Focus in je voordeel werkt. Voor vrijwel iedere vorm van fotografie kun je wel iets bedenken. Hieronder schets ik een aantal voordelen zoals ik ze in de praktijk ervaar.

Nooit meer schakelen tussen auto- en manual focus

Je wilt altijd voorkomen dat de focus wijzigt, nadat je deze nauwkeurig heb bepaald. Dit is vaak nodig om de optimale scherpte te krijgen en luisterd soms vrij nauw. Bij het fotograferen van landschappen, vooral bij weinig omgevingslicht, is kan het daarom vaak nodig zijn om na het scherpstellen de autofocus uit te schakelen.

Ook wanneer je gebruik maakt van sterke grijsfilters zal je autofocus moeten uitschakelen, omdat deze te donker zijn om doorheen te kijken of scherp te stellen.

Scherpstellen met Back Button Focus

Om in deze foto alles scherp te krijgen moest ik op het achterste deel van de eerste steen scherpstellen.

Wanneer je meerdere foto’s wilt maken om het mooiste moment vast te leggen, hoef je daarna ook niet meer te blijven scherpstellen en kun je blijven schieten zonder je zorgen te maken om de scherpte.

Zelf fotografeer ik meestal in dit soort situaties. In het verleden bleef ik maar schakelen tussen auto- en manual focus. Het gebruik van de Back Button Focus scheelt mij dus flink wat schakelen tussen deze twee modi.

Twee autofocus modi onder één knop

De juiste autofocus mode gebruiken voor bepaalde situaties kan betere resultaten geven… en willen toch allemaal scherpe foto’s? Wanneer je bijvoorbeeld bij wild- of sportfotografie een onderwerp wilt fotograferen dat naar je toe beweegt, is het niet handig om de AF-S / One Shot te gebruiken. De kans groot is dat je onderwerp na het scherpstellen niet meer scherp is omdat het dichterbij is gekomen.

Vooral wanneer je meerdere foto’s achter elkaar wilt maken door de ontspanknop ingedrukt te houden, zullen de opeenvolgende foto’s niet meer scherp zijn. In dat geval is het beter om de AF-C / AI Servo mode te gebruiken.

Wanneer je de Back Button Focus knop instelt op AF-C / AI-SERVO heb je beide modi tot je beschikking. Je kunt er nu zelf voor kiezen om de scherpstelknop vast te houden om een onderwerp te volgen, of slechts even te gebuiken om ergens op scherp te stellen. Je kunt altijd op ieder moment een foto maken met de ontspanknop.

Compositie wijzigen

Wanneer ik de zoeker gebruik om scherp te stellen, maak ik bijna altijd gebruik van het middelste scherpstelpunt. Dit is technisch gezien het meest betrouwbare punt dat je kunt gebruiken en je kunt nauwkeuriger ergens op scherpstellen wanneer je werkt met een wat kleinere scherptediepte. Dit geeft je wel minder vrijheid in het maken van composities.

Normaal gesproken kun je de ontspanknop voor de helft ingedrukt houden en daarna de compositie wijzigen. Het nadeel is dat wanneer je daarna nog een foto wilt maken, je ook weer opnieuw moet scherpstellen. Tenzij je weer overschakelt op manual focus, of de focus vergrendeld met de AF-L / * knop.

Met Back Button Focus heb je het voordeel dat je altijd een foto kunt maken zonder scherp te stellen. Je hoeft in deze situatie slechts éénmaal scherp te stellen op het onderwerp, daarna de compositie te wijzigen, en vervolgens kun je blijven fotograferen zonder opnieuw te hoeven scherpstellen. Dit werkt ook sneller dan iedere keer de knoppen achterop de camera te gebruiken om het scherpstelpunt in de zoeker te verplaatsen.

Compositie wijzigen met Back Button Focus

Met Back Button Focus kon ik éénmaal scherpstellen op de vogels en daarna de camera iets omhoog richten zonder de focus te wijzigen.

Timing

Het snel schakelen tussen de autofocus modi heeft enorme voordelen wanneer snelheid en de juiste timing belangrijk is. Back Button Focus wordt daarom veel gebruikt bij het fotograferen van wild, sport en bruiloften. Zelf doe ik dit niet vaak, maar ik heb laatste de kans gehad om hiermee te experimenteren tijdens een spectaculaire roofvogelshow.

Aan het begin van de show vlogen de valken sneller dan mijn autofocus kon bijhouden vlak langs de valkenier. Het leek mij daarom een goed idee om éénmaal scherp te stellen op de valkenier en mij daarna te concentreren op het moment dat de valk voorbij vloog. Hierdoor kon ik gemakkelijk op het juiste moment afdrukken onder mij te maken dat mijn focus wijzigde, zolang de valkenier maar op dezelfde plek bleef staan.

Timing met Back Button Focus

Door eerst op de valkenier scherp te stellen en daarna zonder autofocus te fotograferen, kon ik mij volledig richten op het moment dat de valk voorbij vloog. Voor de zekerheid heb ik hier een sluitertijd van 1/4000e gebruikt.

Omdat je direct gebruik kunt maken van iedere autofocus mode, kun je op ieder moment weer scherp stellen op de valk in vlucht om deze vast te leggen zonder tijd te verliezen.

Nadelen

Uiteraard zijn er ook een aantal nadelen aan Back Button Focus, maar die zijn gelukkig maar klein.

Gewenning

Het grootste nadeel is waarschijnlijk de gewenning. Je hebt tenslotte een bepaalde routine aangeleerd en het zal even tijd kosten om een nieuwe routine aan te leren.

Anderen laten fotograferen

Niet iedereen zal tussendoor even een scherpe foto kunnen maken met de camera. Je kunt wel zelf van tevoren scherpstellen voor iemand, zolang de afstand tot het onderwerp niet veranderd. Dit heeft wel weer als voordeel dat de foto altijd op de juiste plek scherp zal zijn.

Het is niet altijd nodig

Scherpstellen met Back Button Focus is zeker geen must voor alle foto’s die je zult maken. Het kan dus een nadeel zijn dat je voor iedere foto een aparte knop gebruikt om scherp te stellen. Zelf zie ik het niet echt als een nadeel, lang leve routine!

Overtuigd?

Hopelijk heb ik je kunnen overtuigen van de voordelen zoals ik die ervaar en gaat er voor jou straks ook een wereld voor je open. Vrijwel iedereen die gevarieerd fotografeert kan hiermee zijn of haar eigen voordeel uit halen. Scherpstellen met de Back Button Focus techniek zal de eerste keer niet gelijk ideaal aanvoelen, dus ik raad je aan om het even wat tijd te geven om aan te wennen. Uiteraard zal niet iedereen deze techniek als prettig ervaren, maar proberen kan geen kwaad toch?

Heb je nog vragen, aarzel niet om een reactie achter te laten. Ben je enthousiast geworden? Spread the word!

Kan ik je helpen in de praktijk?

Ik help je graag in de praktijk met handigheidjes en technieken zoals deze tijdens één- of meerdaagse fotografie-excursies.
Share This

Share this on Facebook

Share this post with your friends!